Прафілактыка кіберзлачынстваў:
Кіберзлачыннасць з'яўляецца новай і адной з хутка развіваюцца формай транснацыянальнай злачыннасці. Сетка Інтэрнэт стала практычна незаменным сродкам паўсядзённай сувязі і абмену інфармацыяй па ўсім свеце, і злачынцы не могуць гэтым не карыстацца. Два мільярды карыстальнікаў Інтэрнэту па ўсім свеце ствараюць ідэальнае асяроддзе для ўчынення злачынстваў, дзе можна дзейнічаць ананімна і атрымліваць доступ да любой персанальнай інфармацыі, якую мы, жадаючы таго ці не, размяшчаем у сетцы.
Як не стаць ахвярай кіберзлачынства?
- Ніколі, нікому і ні пры якіх абставінах не паведамляць рэквізіты сваіх банкаўскіх рахункаў і банкаўскіх карт, у тым ліку асобам, якія прадставіліся супрацоўнікамі банка або праваахоўных органаў, пры адсутнасці магчымасці дакладна пераканацца, што гэтыя людзі тыя, за каго сябе выдаюць.
У выпадку паступлення званка "ад супрацоўніка банка" неабходна ўдакладніць яго прозвішча, нумар тэлефона, пасля чаго завяршыць размову і самім патэлефанаваць у банк.
Неабходна прымаць да ўвагі, што рэальнаму супрацоўніку банка вядома наступная інфармацыя: прозвішча трымальніка карты, пашпартныя дадзеныя, якія карты аформлены, рэшту на рахунку.
Не варта паведамляць у тэлефонных размовах (нават супрацоўніку банка), а таксама праз зносіны ў сацыяльных сетках: поўны нумар карткі, тэрмін яе дзеяння, код CVC/CVV (якія знаходзяцца на адваротным баку карты), лагін і пароль да інтэрнэт-банкінгу, пашпартныя дадзеныя , кодавае слова (лічбавы код) з SMS-паведамленняў.
У выпадку, калі "супрацоўнік банка" ў размове паведамляе, што з карткай адбываюцца несанкцыянаваныя транзакцыі, неабходна адказваць, што вы прыйдзеце ў банк асабіста, - усе падобныя пытанні трэба вырашаць у аддзяленні банка, а не па тэлефоне.
УВАГА: памятайце, што супрацоўнікі банкаўскіх устаноў ніколі не выкарыстоўваюць для сувязі з кліентам мэсанджар (Vibe, Telegram, WhatsApp).
2. Для ажыццяўлення анлайн-плацяжоў неабходна выкарыстоўваць толькі надзейныя плацежныя сэрвісы, абавязкова правяраючы даменнае імя рэсурсу ў адрасным радку браўзэра.
3. Не трэба захоўваць банкаўскія карты, іх фатаграфіі і рэквізіты ў месцах, якія могуць даступныя староннім асобам; гэта ж адносіцца да фатаграфій і іншым відам інфармацыі канфідэнцыйнага характару.
4. Не варта пералічваць грашовыя сродкі на рахункі электронных кашалькоў, карт-рахункі банкаўскіх плацежных картак, рахункі SIM-карт па просьбе карыстальнікаў сеткі Інтэрнэт.
5. Для доступу да сістэм дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання (інтэрнэт-банкінг, мабільны банкінг), электронных паштовых скрыняў, акаўнтаў сацыяльных сетак і іншых рэсурсаў неабходна выкарыстоўваць складаныя паролі, якія выключаюць магчымасць іх падбору. Варта ўстрымацца ад пароляў: дат нараджэння, імёнаў, прозвішчаў - гэта значыць тых, якія лёгка вылічыць з агульнадаступных крыніц інфармацыі (напрыклад, тых жа сацыяльных сетак).
6. Пры складанні плацежных дакументаў важна правяраць плацежныя рэквізіты атрымальніка грашовых сродкаў.
7. Пры паступленні ў сацыяльных сетках паведамленняў ад асоб, якія знаходзяцца ў катэгорыі "сябры", з просьбамі аб прадастаўленні рэквізітаў банкаўскіх плацежных картак не трэба адказваць на падобныя паведамленні, а неабходна звязацца з дадзенымі карыстальнікамі напрамую з дапамогай іншых сувязей.
8. Пры выяўленні факту ўзлому акаўнтаў сацыяльных сетак неабходна неадкладна аднаўляць да іх доступ з дапамогай службы падтрымкі або блакаваць, а таксама папярэджваць аб гэтым факце асоб, з якімі мелі зносіны з дапамогай дадзеных сацыяльных сетак.
9. Нельга адчыняць файлы, якія паступаюць з незнаёмых адрасоў электроннай пошты і акаўнтаў месэнджараў; не пераходзіць па спасылках у паведамленнях аб прызах і выйгрышах.
10. Неабходна выкарыстоўваць ліцэнзійнае праграмнае забеспячэнне, рэгулярна абнаўляць праграмнае забеспячэнне і аперацыйную сістэму; устанавіць антывірусную праграму не толькі на персанальны камп'ютар, але і на смартфон, планшэт і рэгулярна абнаўляць яе.
11. Варта азнаёміць з пералічанымі правіламі бяспекі сваіх сваякоў і знаёмых, якія ў сілу ўзросту або недастатковага ўзроўню фінансавай пісьменнасці могуць быць асабліва ўразлівыя для дзеянняў кіберзлачынцаў.
Калі Вы сталі ахвярай кіберзлачынцаў, звяртайцеся ў галоўнае ўпраўленне па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці крымінальнай міліцыі МУС Беларусі